fbpx

Mala škola tumačenja osnovnih laboratorijskih analiza

Ljekari savjetuju da i osobe bez subjektivnih zdravstvenih tegoba makar dva puta godišnje urade osnovne laboratorijske analize.

– Značaj laboratorijskih analiza, kako krvi tako i urina, jeste u tome što eventualne promjene ukazuju na patološka stanja pojedinih organa. Ukoliko veći broj analiza odstupa od referentnih vrijednosti to govori u prilog udruženih bolesti ili o ozbiljnijoj kliničkoj slici jednog oboljenja.

Povišene vrijednosti sedimentacije eritrocita (Se) najčešće ukazuje na akutne i hronične bolesti pre svega zapaljenja različite etiologije i različitih organa, ali i maligne bolesti. Kao dopunska analiza se radi CRP, ukoliko je povišen, ide u prilog zapaljenskih bolesti.

– Osnovni biohemijski nalazi takođe ukazuju na pojedine bolesti i to povišena glukoza u krvi na dijabetes melitus, urea i kreatinin na bolesti bubrega, mokraćna kiselina je povišena kao posljedica nepravilne ishrane, a bilirubin i Gama GT ukazuju na bolest jetre različite etiologije. Transaminaze (AST;ALT) ukazuju na bolest jetre zbog povećanog unosa alkohola, gaziranih napitaka, ali i nekih lijekova, dok holesterol i trigliceridi ukazuju pre svega na nepravilnu ishranu i povećan unos masti.

Svakako da sa urađenim analizama treba otići kod izabranog ljekara, koji će, prema rezultatima, pacijenta uputiti dalje kod specijaliste ili sam predložiti izmjene u načinu života kako bi se pojedini rezultati popravili. Važno je napomenuti da i prilikom davanja krvi i urina na analizu treba poštovati određena pravila kako bi rezultati bili što precizniji. Tako 12 sati pre vađenja krvi ne treba uzimati hranu, dok mogu da se piju voda i čajevi, ali bez šećera. Ujutru pre vađenja ne sme se ništa jesti, piti, pušiti niti uzimati lijekovi.

KRVNA SLIKA

Eritrociti  (RBC ili crvena krvna zrnca)

– Snižene vrijednosti su najčešće znak anemije ili gubitka krvi usled krvarenja.

+ Povišene vrijednosti mogu biti i kod zdravih ljudi.

Leukociti  (WBC ili bela krvna zrnca)

– Rezultat niži od granične vrijednosti najčešće je znak virusne infekcije, a viši bakterijske.

Trombociti  (PLT krvne pločice, zadužene za zgrušavanje krvi)

+ Povećan broj trombocita može da dovede do stvaranja krvnog ugruška u kardiovaskularnom sistemu.

– Sniženi su kod hemioterapija, malignih oboljenja, hepatitisa C…

Sedimentacija eritrocita

+ Povećan je kod akutnih i hroničnih oboljenja, maligniteta, velikog broja bolesti, raznih upala…

– Snižene vrijednosti nemaju dijagnostički značaj.

KRV – BIOHEMIJSKI PARAMETRI

Izgled seruma – normalan: bistar i svjetložut

Može biti slabozamućen, zamućen i jako zamućen, što ukazuje na povećanu masnoću u krvi. Često do ovakvih rezultata dolazi jer se pacijent ne pridržava pravila da 12 sati pre davanja krvi ne uzima hranu. Serum može biti i crven zbog hemolize i ikteričan usled povećanih vrijednosti bilirubina.

Glukoza

Povišene vrijednosti se javljaju kod dijabetičara, a snižene kod hipoglikemije različitih uzroka.

Stanje bubrega

Urea

Kreatinin

+ Povišene vrijednosti se javljaju kod bubrežnih oboljenja. Povećana urea, a normalan kreatinin može da bude i rezultat ishrane bogate proteinima. Povišene vrijednosti kreatinina mogu biti i posledica veće fizičke aktivnosti ili uzimanja steroida.

– Smanjene vrijednosti se javljaju kod trudnica i žena uopšte.

Elektroliti

Natrijum

+ Snižene vrijednosti kod bubrežnih bolesnika.

Kalijum

– Povišene vrijednosti kod bubrežnih bolesnika.

 STANJE ZGLOBOVA

Mokraćna kiselina

+ Povišene vrijednosti se javljaju kod gihta (taloženja kristala mokraćne kiseline u zglobovima).

– Snižena koncentracija nema dijagnostički značaj.

STANJE KOSTIJU

Alkalna fosfataza

+ Povišene vrijednosti mogu da ukazuju na povećanu razgradnju kostiju i na mogući razvoj osteoporoze. Kod dece u razvoju vrednost ovog parametra je povišena.

 MASNOĆE U KRVI

Holesterol

HDL holesterol (dobar)

– Dijagnostički značaj imaju snižene vrijednosti HDL holesterola. U tom slučaju postoji povećan rizik nastanka kardiovaskularnih oboljenja.

LDL holesterol (loš)

+ Povišene vrijednosti ukazuju na rizik nastanka kardiovaskularnih bolesti, prije svih ateroskleroze.

 Trigliceridi

+ Povišene vrijednosti najčešće su znak nepoštovanja pravila da se ne uzima hrana 12 sati pre vađenja krvi.

– Snižene vrijednosti nemaju dijagnostički značaj.

 STANJE JETRE

ALT

+ Povišene vrijednosti ukazuju na akutno oštećenje jetre, najčešće izazvano terapijom antibioticima, unosom gaziranih pića, sokova…

AST

+ Povišene vrijednosti ukazuju na značajno oštećenje jetre ili neka druga oboljenja.

 Gama GT

+ Povišene vrijednosti se najčešće javljaju kod alkoholičara i znak su oštećenja jetre.

Bilirubin ukupni

+ Povišene vrijednosti se javljaju kod oštećenja jetre i opstrukcije žučnih puteva.

– Snižene vrijednosti nemaju dijagnostički značaj.

  PANKREAS

S-alfa amilaza

U-alfa amilaza

+ Povišen nivo ukazuje na poremećaj u funkciji pankreasa.

 KOŠTANA SRŽ

Gvožđe

Zajedno sa hemoglobinom, eritrocitima i parametrima koji određuju morfologiju eritrocita (MCV, MCH i MCHC) pruža uvid u stanje koštane srži. Određivanje samo gvožđa nema nikakvog značaja za postavljanje dijagnoze anemije.

KRV – OSTALI PARAMETRI

Fibrinogen

To je nespecifičan parametar.

Povećan je kod aktunih i hroničnih oboljenja, maligniteta, velikog broja bolesti, raznih upala.

Snižene vrijednosti nemaju dijagnostički značaj.

Proteini

Snižene vrijednosti su znak oštećenja sintetske funkcije jetre, osim u trudnoći kada se snižene vrijednosti često javljaju.

 (PT) Protombinsko vrijeme

PT se određuje pacijentima prije operacije kao i kod pacijenata koji su na antikoagulantnoj terapiji kada su očekivane vrijednosti od 2,0-4,5 INR.

 ANALIZA URINA

Normalan urin je bistrog izgleda, žute boje i kisele reakcije. Sve što odstupa od ovoga, moguć je znak nastanka nekog oboljenja.

Zamućen urin

+ ukazuje na povećan broj leukocita, odnosno na neki upalni proces, kao i na gljivice, bakterije, sluz…

Boja

normalno: žuta boja

Tamnosmeđ urin – ukazuje na povećanje bilirubina, što je najčešće znak oštećenja jetre, odnosno pojave žutice. Neki ljudi inače imaju povećan bilirubin, tako da je njima ovakav izgled urina normalan.

Crven urin – ukazuje na prisustvo hemoglobina, što najčešće ukazuje na oštećenje bubrega, zbog koga se u urinu javlja krv (najčešće kamen u bubregu ili pesak), ali i na razne upalne procese, oštećenje mokraćnih kanala i bešike. Cvekla boji urin takođe u crveno ako se konzumira.

Reakcija

normalno: kisela reakcija

Alkalna reakcija – najčešće ukazuje na bakterijsku infekciju.

Bilirubin

normalno: negativan

Pozitivan – moguće oštećenja jetre ili žuči.

Relativna gustina

+ Povećana gustina može da bude znak dijabetesa, hipertenzije, poremećaja funkcije hormona nadbubrežne žlezde, oštećenja bubrega. Nastaje i usljed povećanog gubitka vode – povraćanje, dijareja, kao i visoka temperatura.

– Snižena je najčešće kod povećanog izlučivanja urina.

Proteini

normalno: negativni

Mogu da budu pozitivni usljed povećane fizičke aktivnosti ili u trudnoći, kada to nije znak patoloških promjena. Pojava proteina u urinu u svim ostalim stanjima znak je nekog upalnog procesa.

Glukoza

normalno: negativna

Pozitivan rezultat glukoze u urinu je uglavnom povezan s povećanim vrijednostima ovog parametra u krvi (iznad 10 mmol/L), što se najčešće dešava kod dijabetičara.

Aceton

normalno: negativan

Pozitivan nalaz prisutan kod dijabetičara.

Urobilinogen

normalno: negativan

SEDIMENT URINA

Eritrociti svježi

normalno: negativni

Pozitivni – kamenac ili pjesak u bubregu i mokraćnim putevima.

Eritrociti blijedi

normalno: negativni

Pozitivni su najčešće znak skoro preležane infekcije ili hronične bolesti bubrega.

Leukociti

Broj leukocita do 50 (dosta) ili više od 50 (masa) najčešće ukazuje na neki upalni proces u organizmu.

Epitelne ćelije pločaste

normalno: malo

Njihova pojava u urinu u bilo kom obimu nema veći značaj.

Epitelne ćelije okrugle

normalno: negativne

Pozitivan nalaz ukazuje najčešće na oštećenje bubrega.

Bakterije

normalno: negativne

Pozitivne – znak infekcije, ili posledica nehigijene ili nepravilno uzetog urina – nesterilna posuda.

Urati amorfni

normalno: negativni

Pozitivan nalaz nema značaj.

Kristali kalcijum-oksalata

normalno: malo

Pozitivan nalaz ne mora da ukazuje na oboljenje, ali može da bude znak peska u bubregu.

Kristali mokraćne kiseline

normalno: negativni

Pozitivni – oboljenje bubrega.

Kristali tripl-fosfata

normalno: negativni

Pozitivni – znak infekcije.

Sluz

normalno: negativna ili malo

Pozitivan nalaz nema veći dijagnostički značaj.

Gljivice

normalno: negativne

Pozitivan nalaz je najčešći znak gljivične infekcije, a mogu se javiti i kod dijabetičara.

Cilindri

normalno: negativni

Pozitivni – hron. bubrežno oboljenje.

Spermatozoidi

normalno: negativni

Pozitivni – ukazuje na oštećenje prostate.

Podeli:

Povezani članci

neinvazivni prenatalni testovi
VERACITY premium prenatalni test DOSTUPAN SVIM TRUDNICAMA
Natrijum – naš svakodnevni saputnik
Natrijum je ključan za održavanje zdravlja svake naše ćelije. Bitno je da između njega i kalijuma vlada stanje dinamičke ravnoteže.
VERAgene
NIŽE CIJENE PRENALATIH TESTOVA I DO 50%
TROFEJ za laboranticu Milanu Zdjelar
Medicover Diagnostics Sarajevo | Otvoren Zavod za biomedicinsku dijagnostiku i ispitivanje
Androstenedion – hormon nadbubrežne i polnih žlijezda
Uzroci povišenog nivoa androstendiona mogu biti zbog bolesti bubrega ili jajnika recimo policistični jajnici, adrenalna hiperplazija, Cushing-ov sindrom, osteoporoza, tumori različitog porijekla.

Lokacije naših laboratorija

0 analiza | 0,00 KM
Pogledaj sve

Radno vrijeme

Povodom Međunarodnog praznika rada laboratorije Medicover Diagnostics neće raditi 1. maja 2024. godine, dok je 2. maja radno vrijeme laboratorija 07.00 do 14.00h. 
 
Povodom vjerskog praznika Vaskrsa laboratorije u Republici Srpskoj rade praznično radno vrijeme: 
 
Petak, 03.05 – 07.00 do 14.00h
Subota, 04.05. – 08.00 do 14.00h
Ponedeljak, 06.05. – 07.00 do 14.00h
 
Četvrtak, 9. maj 2024. je neradni dan.