fbpx

hs CRP

Šifra IM196 Kategorija

Vrijeme izdavanja: 1 radni dan

8,62 KM

Opšte informacije – C-reaktivni protein visoke osjetljivosti (hsCRP).

CRP predstavlja jedan od najosetljivijih reaktanata akutne faze. Njegovi nivoi u plazmi se dramatično povećavaju (100 puta ili više) nakon teških trauma, bakterijskih infekcija, upala, hirurških intervencija ili tokom proliferacije tumora.

Tradicionalno, određivanje CRP-a se koristi za procjenu i praćenje aktivnosti upalnih stanja, za otkrivanje postoperativnih infekcija i odbacivanja grafta 2 .

Posljednjih godina brojne epidemiološke studije potvrdile su činjenicu da pacijenti s povišenim bazalnim granicama CRP-a u plazmi predstavljaju povećan rizik od koronarne bolesti srca i infarkta miokarda. Prospektivne studije sprovedene u evropskim zemljama i SAD dale su dosledne rezultate u pogledu prediktivne vrednosti CRP određivanja kardiovaskularnog rizika i kod muškaraca i kod žena. Stoga je CRP indirektni faktor rizika za koronarnu bolest srca, a povišeni nivoi mogu odražavati neke od sljedećih situacija:

  • upala koronarnih arterija kao odgovor na infektivne agense;
  • ozbiljnost upalnog odgovora u aterosklerotskim žilama;
  • proširenje upale povezane s ishemijom miokarda;
  • proširenje upale povezane s nekrozom miokarda;
  • količina i aktivnost cirkulirajućih proinflamatornih citokina .

Iako postoje jasni dokazi o ulozi upale u koronarnoj bolesti srca, precizan mehanizam veze između nivoa CRP u plazmi i kardiovaskularnog rizika do sada nije utvrđen. Još uvijek neriješen problem je da li povećanje nivoa CRP-a predstavlja uzrok ili posljedicu bolesti (vjerovatno i jedno i drugo). Moguće je da upalni odgovor povezan s ateromatoznim lezijama pokreće proizvodnju citokina u dovoljnoj količini da izazove mjerljivo povećanje CRP-a u plazmi. Zauzvrat, CRP, zbog svojih proupalnih efekata, može povećati ranjivost ateromatoznog plaka ili imati druge akcije koje pogoršavaju bolest.

Centralizacija podataka dobijenih iz prospektivnih studija u kojima je CRP testiranje korišteno za procjenu kratkoročnog ili dugotrajnog rizika od ponovljenih koronarnih događaja ili srčane smrti kod pacijenata koji su praćeni u promjenjivom vrijemenskom periodu (90 dana – 9 godina) otkrivenih sljedeći glavni aspekti:

  • prosječni nivoi CRP-a u serumu Opštenito su povećani kod osoba s koronarnom arterijskom bolešću u poređenju sa zdravim kontrolama (prije i nakon prilagođavanja na druge kardiovaskularne faktore rizika);
  • Nivoi CRP u serumu su u korelaciji sa “klasičnim” kardiovaskularnim faktorima rizika: pušenje, starost, indeks telesne mase, dijabetes i sa nekim kliničkim varijablama kao što su: prethodni infarkt miokarda i težina stenoze koronarne arterije;
  • nivoi CRP u serumu su povećani kod pacijenata nakon hormonske nadomjesne terapije;
  • bazalni nivoi CRP su nezavisni prediktivni faktor za kratkoročne i dugoročne rizike od ponovnog infarkta miokarda ili smrti kod pacijenata sa nestabilnom anginom pektoris ili prethodnim infarktom miokarda;
  • studija provedena na grupi muškaraca s hiperholesterolemijom i teškom koronarnom bolešću pokazala je da je povezanost između CRP-a i prognoze koronarne bolesti oslabljena drugim faktorima rizika.

Kao zaključak, ljudi sa nivoima CRP-a u serumu koji konstantno prelaze 1 mg/L imaju povećan rizik od infarkta miokarda.

Što se tiče prospektivnih studija provedenih u periodima između 3 i 8 godina koje su uključivale asimptomatske, u početku zdrave ljude, iznesena su slična zapažanja:

  • povišeni bazalni nivoi CRP su nezavisni prediktivni faktor za dugoročni rizik od koronarne bolesti srca kod naizgled zdravih osoba i, u nekim slučajevima, predstavljaju najjači prediktivni faktor;
  • rizik od kardiovaskularnih bolesti je 2-7 puta veći kod osoba sa visokim nivoom CRP u poređenju sa onima sa niskim nivoom; povećanje CRP-a bilježi se nekoliko godina prije kliničke pojave koronarne bolesti;
  • Nivo CRP-a je povećan kod zdravih žena koje su podvrgnute hormonskoj nadomjesnoj terapiji u postmenopauzi;
  • rezultati CRP testa se dodaju onima dobijenim za standardne kardiovaskularne markere (ukupni holesterol i LDL holesterol), doprinoseći povećanju njihove prediktivne vrednosti, kod zdravih osoba oba pola;
  • povećani rizik kod ljudi s visokim nivoom CRP-a evidentan je dugoročno i neovisan je od drugih kardiovaskularnih faktora rizika kao što su hiperlipemija i pušenje;
  • čini se da je prediktivna vrijednost CRP-a veća kod ljudi koji ne predstavljaju “klasične” faktore rizika (na primjer, normolipemične osobe ili nepušači).

Istraživanja pokazuju da ljudi sa povišenim nivoom CRP-a treba da prestanu pušiti, smršati, sniziti nivo krvnog pritiska, vežbati i slediti uravnoteženu ishranu, bez obzira na nivo holesterola u serumu. Osim toga, vjeruje se da terapija statinima može biti korisna u snižavanju nivoa CRP.

Postoje dvije vrste CRP testova: jedan od njih ima mjerljivi raspon koji uključuje vrijednosti dobivene kod pacijenata sa infektivnim ili upalnim procesima (uglavnom 3-200 mg/L), a drugi može otkriti niže razine CRP-a (analitička osjetljivost oko 0,1 mg/L) za procjenu rizika od srčanih događaja. Iz tog razloga, drugi test se zove CRP sa visokom senzitivnošću (“high-sensitive” CRP) .

Ultrasenzitivna određivanja CRP-a se također koriste za rano otkrivanje infekcija u pedijatriji .

Preporuke za određivanje CRP

Za procjenu srčanog rizika, AHA (American Heart Association) i CDC (Centri za kontrolu i prevenciju bolesti) formulirali su sljedeće preporuke za hsCRP test:

  • testiranje se ne smije provoditi na pacijentima sa znacima infekcije, sistemske upale ili traume;
  • optimalno, za procjenu kardiovaskularnog rizika, koristit će se prosječna vrijednost hsCRP , koja je rezultat 2 vrijednosti mjerene u intervalu od 2 sedmice; ako se u jednom od određivanja otkrije vrijednost > 10 mg/L, mora se istražiti uzrok upale i testiranje će se ponoviti za naredne 2 sedmice;
  • osobe koje će imati najveću korist od testa su oni kod kojih je određivanje standardnih markera pružilo umjereni rizik (na primjer, 10-20% rizik od razvoja kardiovaskularnih bolesti u narednih 10 godina) i kliničar traži dodatne informacije da vodi preventivni tretman;
  • uloga hsCRP-a u sekundarnoj prevenciji (kod pacijenata kod kojih su već dijagnosticirane kardiovaskularne bolesti) je ograničena, jer ne utiče na terapijske odluke (one moraju biti agresivne, bez obzira na vrijednosti CRP-a);
  • ne preporučuje se skrining celokupne odrasle populacije, a hsCRP ne treba zameniti za standardne markere kardiovaskularnog rizika (predstavlja pomoćni element).

Priprema pacijenta – nije potrebna .

Uzeti uzorak – venska krv.

Kontejner za sakupljanje – vacutainer bez antikoagulansa sa/bez odvajajućeg gela.

Neophodna obrada nakon berbe – serum se odvaja centrifugiranjem  .

Volumen uzorka – minimalno 0,5 mL seruma.

Razlozi za odbijanje uzorka – intenzivno lipemični ili intenzivno hemolizirani uzorak 3 .

Stabilnost testa – serum je stabilan 3 dana na sobnoj temperaturi; 8 dana na 2-8ºC; dugo na -20ºC.

Metoda – lateks – imunoturbidimetrija.

Granica detekcije – 0,15 mg/L .

Referentne vrijednosti i interpretacija rezultata

Intervali donošenja odluka za procjenu kardiovaskularnog rizika utvrđuju se prema preporukama CDC/AHA:

< 1mg/L: nizak rizik 1-3 mg/L: umjeren rizik > 3 mg/L: povećan rizik

U slučaju vrijednosti > 10 mg/L, mora se uzeti u obzir nekardiovaskularni uzrok 3 .

Referentne vrijednosti za novorođenčad i djecu:

Novorođenčad (0-3 sedmice): 0,1-4,1 mg/L

Djeca (1 mjesec – 15 godina): 0,1 -2,8 mg/L

Faktori konverzije:

mg/L x 9,52 = nmol/L

mg/L x 0,1 = mg/dL .

Ograničenja i smetnje

Povećanje nivoa CRP-a je nespecifično i treba ga tumačiti samo u kliničkom kontekstu pacijenata.

Serijska određivanja CRP-a ne bi se trebala koristiti za praćenje liječenja.

• Analitičke smetnje

U vrlo rijetkim slučajevima, prisustvo gamopatije, posebno IgM (Waldenstrom makroglobulinemija) može uzrokovati pogrešne rezultate 3 .

Povezane analize

CRP

11,00 KM

Lista laboratorija

Medicover Centralna laboratorija Sarajevo

Bulevar Meše Selimovića 17A

Medicover Centralna laboratorija Banja Luka

Dr Mladena Stojanovica 6

Medicover laboratorija Banja Luka Starčevica

Bul. Stepe Stepanovića 132

Medicover laboratorija Prnjavor

Laze Lazarevića 17

Medicover laboratorija Prijedor

Kralja Aleksandra 1

Medicover laboratorija Banja Luka Nova Varoš

Jovana Dučića 66

Medicover laboratorija Laktaši

Karađorđeva 61

Medicover laboratorija Gradiška

Nikole Tesle 1

Medicover laboratorija Doboj

Karađorđeva 1

Medicover laboratorija Banja Luka Lauš

Karađorđeva 143

Pročitajte sa našeg bloga

0 analiza | 0,00 KM
Pogledaj sve